Het JCFA is per heden onderdeel van het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Klik hier om naar de nieuwe website te gaan!

JCFA is samen!

per heden zijn wij onderdeel van het Jeugdfonds Sport & Cultuur Amsterdam.

 

ga naar www.jeugdfondssportencultuur.nl/amsterdam voor informatie en om een aanvraag in te dienen!

 

 

Directeur Jongerencultuurfonds Amsterdam Hanneke van Wees:

‘Ik laat ‘mijn kindje’ in zeer goede handen achter’
Hanneke van Wees


Zestien jaar passie en betrokkenheid. Zestien jaar inzet voor kinderen in
Amsterdam die in armoede opgroeien. “Zij willen toch ook graag naar
gitaarles of leren tekenen?” Hanneke van Wees neemt afscheid van ‘haar’
Jongerencultuurfonds. Een terugblik. Maar ook een blik vol vertrouwen
vooruit. “We gaan verder groeien en kunnen nog meer bieden! Ik zie het
wel zitten.”


Het begon ooit met verontwaardiging. Hoe was het mogelijk dat er zoveel
Amsterdamse kinderen geen toegang hadden tot culturele activiteiten?
“Vriendin Elaine van Beurden zat in het maatschappelijke werk.
Zij vertelde me verhalen over gezinnen die in armoede leefden. Geen geld
geeft stress, maakt ongelukkig. Schrijnende situaties. Zo zijn we eigenlijk
gestart. Aan de keukentafel, samen brainstormend hoe we deze gezinnen
een zetje konden geven.” Hanneke van Wees is jurist en werkte veel. “Dit
moest er dus naast. Veel, heel veel praten. Het verhaal vertellen.
Overreden, uitleggen. De gemeente meekrijgen, aanbieders selecteren en
ouders benaderen. Er staan me twee duidelijke mijlpalen voor ogen uit
die begintijd. Het moment dat het eerste kind zich aanmeldde voor een
bijdrage in de kosten was bijzonder. We hadden de organisatie rond, de
aanbieders, het geld was er. Maar toen duurde het nog even voor de
kinderen ons ook wisten te vinden. En daarnaast natuurlijk ook het
memorabele moment dat de gemeente Amsterdam aan boord kwam.
Vanaf toen konden we echt met volle kracht vooruit.”


Al het aanbod via één loket
Het Jongerencultuurfonds Amsterdam. Al zestien jaar een belangrijke
factor in het leven van Hanneke van Wees. “Ja, het is wel een ding”, lacht
ze. “Zoveel jaren, zoveel stappen, zoveel bereikt. Dat is best iets om
afscheid van te nemen.” Na zestien jaar stopt Hanneke ermee. Tien jaar
was ze actief als vrijwilliger en sinds 2015 is het ook haar officiële
betrekking; directeur van het JCFA. “Op een gegeven moment was het
echt te veel om erbij te doen. We moesten een professionaliseringsslag
maken. Dus toen kwam ik in dienst. Gelukkig kwam in 2017 Elvira
d’Agrella als versterking aan boord. En nu gaan we weer een stap zetten.
Vanaf januari 2023 wordt het Fonds groter, krijgt ze meer aanbod, meer
mensen en meer slagkracht. Het Jongerenfonds gaat samen met het

Jeugdfonds Sport in Amsterdam zodat ze niet alleen kunnen bijdragen
aan culturele activiteiten maar ook allerlei sportclubs kunnen gaan
vergoeden. Dat is voor alle partijen een win-win situatie denk ik. Niet
alleen voor de organisaties zelf, maar ook voor de bijna 800 verschillende
cultuur-en sportaanbieders in Amsterdam waar ze dan mee werken, de
gemeente en de intermediairs. Maar vooral voor de ouders wordt het
makkelijker. Al het aanbod via één loket. Eén aanspreekpunt en één
manier van aanvragen. Allemaal met hetzelfde doel: kinderen kennis
kunnen laten maken met sport en cultuur. We willen zoveel mogelijk
drempels wegnemen, het zo makkelijk mogelijk maken.”
De cultuurwasstraat


Veel tijd van Hanneke is gaan zitten in het vertellen van het verhaal. “Het
was een kwestie van de lange adem. Steeds opnieuw laten zien wat
cultuur kan bijdragen aan het leven van kinderen. In de beleving van veel
mensen is kunst en cultuur een luxe. Een hobby die niet direct in beeld
komt. Ik ben dus een groot deel van mijn tijd bezig geweest met
cultuurstimulering. Vertellen wat de meerwaarde is. Ik noem dat mensen
‘door de cultuurwasstraat’ leiden. Wij geloven echt onze slogan Ieder kind
een kans op kunst. Uit allerlei onderzoeken blijkt dat muziekles, dansen,
tekenen, toneel of zingen bijdraagt aan de sociaal-emotionele
ontwikkeling van kinderen. Ik heb dat ook echt zien gebeuren om me
heen. Dat is prachtig om te zien! Verlegen kinderen die op school stil in
een hoekje zitten, die op een podium ineens vlammen. Muziek als manier
om je te uiten, een verhaal te vertellen. Cultuurlessen kunnen een boost
geven, goed zijn voor het zelfvertrouwen. Ook kunnen kinderen op de les
vrienden maken, zich begeven in een andere omgeving. Dat kan positief
uitpakken op verschillende vlakken. Ik gun het ieder kind om dingen te
mogen uitproberen. Je weet natuurlijk niet waar je passie ligt als je er
nooit mee in aanraking bent geweest. Het kan zijn dat je op het toneel
ontdekt wie je bent of wilt worden. Ook gewoon lol maken, plezier hebben
met anderen is een waardevolle bijdrage. Daar wordt ieder kind blij van.
Dus dit mogen verkennen, aan dingen kunnen ruiken en proeven; dat is
iets onbetaalbaars. Ik geloof er ook in dat creativiteit een belangrijke
vaardigheid is die niet altijd op school of thuis aangereikt wordt. Zeker in
de toekomst is het ‘out-of-the-box denken’ een essentiële meerwaarde.
Veel toekomstige beroepen en werkvelden vragen om deze vaardigheid.”
Problemen slokken denkruimte op

Voor veel gezinnen in Amsterdam is het leven niet makkelijk. “We hebben
het over meer dan 30.000 kinderen die in armoede opgroeien. Dat is 1 op
de 4 kinderen. Dat is bijna niet voor te stellen. Voor die kinderen is een
buitenschoolse activiteit helemaal niet vanzelfsprekend. Ouders moeten
de touwtjes aan elkaar knopen en dat geeft vaak spanning en stress.
Geld- en andere problemen slokken denkruimte op. Als je rond moet
komen van 60 euro in de week, ben je aan het overleven. Dan is er
weinig ruimte om naar de schouwburg te gaan, een film te bezoeken of je
kind lid te kunnen laten worden van een clubje. Dat is logischerwijs geen
prioriteit. Brood, nieuwe schoenen en een werkende koelkast; dat zijn de
aandachtspunten. Toch ben ik ervan overtuigd dat 99 procent van de
ouders echt het beste willen voor de kinderen. Ook de ouders die
financiële problemen hebben. Als je ziet in welke bochten sommigen zich
wringen om hun kinderen toch muziek te laten maken of iets leuks te
kunnen doen. Daarom is het Jongerenfonds in het leven geroepen. Om
het mogelijk te maken die kinderen toch lid te laten worden van een club.
Om hen gitaar te leren spelen, of te gaan dansen. En daarmee hun leven
te verrijken, de horizon te verbreden, nieuwe mensen te leren kennen en
te ontspannen. Ieder kind verdient een plek om zijn of haar talent te
ontdekken.”


Google maps van cultuuraanbod
De cultuursector heeft te lijden gehad onder de coronapandemie. “Die
aardverschuiving zijn we nog niet helemaal te boven. Ook de aanbieder,
de kleine zelfstandige die pianoles geeft in de huiskamer, moet herstellen
van de shock. Net als de gezinnen. Wij hebben in die tijd ook een corona-
loket gemaakt om het iedereen makkelijker te maken. Er kwam toen
namelijk een nieuwe doelgroep; de mensen die door de pandemie in
problemen waren geraakt. Door de huidige inflatie en stijging van de
energiekosten hebben we besloten onze doelgroep uit te breiden en ook
die ouders te helpen die momenteel hierdoor financieel krap zijn komen te
zitten.
Ook maakten we de website Kunstvol waar alle aanbieders waar wij mee
samenwerken zich kunnen presenteren. Met een verhaaltje, een filmpje.
Met duidelijke informatie en prijzen. Ook kunnen ouders dan direct zien
wat wij kunnen bijdragen, en wat ze dus zelf nog moeten betalen. Het is
een soort Google-maps van het cultuuraanbod. We hebben daarnaast een
klankbordgroep van ouders waar we veel dingen tegen aanhouden. Het
blijkt dat het aanbod vooral laagdrempelig moet zijn. In de buurt, want de
bus en tram kosten ook weer geld. Sommigen willen lessen bij een vrouw,
willen graag met anderen of hebben andere eisen. Als we de boer op
gaan, praten we eigenlijk weinig over financiële problemen. Er is nog
steeds schaamte rond dit onderwerp. We vertellen ouders dat er leuke
dingen voor hun kinderen te doen zijn in de buurt. En dat er een
tegemoetkoming mogelijk is in de kosten. Maar dat is nooit de eerste zin.”
Ouders kunnen zelf aanvraag doen
De bijdrage in de kosten die het Fonds op dit moment kan doen is
maximaal 450 euro per jaar. “Dat is niet altijd kostendekkend. We werken
daarnaast samen met het Instrumentendepot van het Leerorkest zodat de
leerlingen die muziekles hebben ook thuis een instrument tot hun
beschikking kunnen hebben om te oefenen. De trots als het kind met de
gitaar of de viool naar huis mag. Prachtig! Op dit moment helpen we ruim
2500 kinderen per jaar. Dat aantal zou dus de komende jaren nog fors
kunnen toenemen. Ook omdat het mogelijk wordt om een beroep te doen
op vergoeding voor sport én cultuur. Het kind hoeft dus niet te kiezen, het
mag allebei. Sinds 2019 hebben we het mogelijk gemaakt dat ouders
wiens kind een geldige stadspas heeft, zelf de aanvraag bij ons kunnen
indienen. Ze hoeven dan alleen het stadspasnummer op te geven en dus
niet alweer allerlei financiële gegevens aan te leveren. Dat is overbodig
lijkt me. Ik ben heel blij dat deze mogelijkheid meegaat in de fusie zodat
ook de ouders die een sportaanvraag willen doen dit dadelijk zelf kunnen
regelen. Waar ik verder van droom? Een talentenfonds. Als een kind de
passie gevonden heeft en ergens echt goed in blijkt te zijn, is het vaak te
kostbaar om die weg te vervolgen. Opleidingen zijn duur en het
voorbereidingsjaar voor academies echt te begrotelijk voor die gezinnen.
Dan laten we een kind eerst kennismaken met cultuur en daarna houdt
het op. Dat kan echt niet, vind ik. En, niet onbelangrijk, laten we met z’n
allen uitgaan van het goede van de mens. Elkaar vertrouwen in plaats van
met wantrouwen naar elkaar kijken. En met de menselijke maat zoeken
naar oplossingen. Dat hoop ik echt!”


Kennis en kunde
Hanneke: “Zoals je hoort; er zijn zeker nog wat wensen te vervullen en
stappen te zetten. Ik heb er alle vertrouwen in dat de nieuwe organisatie,
het Jeugdfonds Sport & Cultuur Amsterdam, de kennis en kunde heeft om
het stokje van ons over te nemen. Mijn collega Elvira verhuist mee en zal
haar cultuurhart zeker laten spreken in de nieuwe club. Ik ga in januari
dus met een gerust hart op reis. Weer even opladen en nieuwe indrukken
opdoen. En daarna komt er vast iets op mijn pad. Waarschijnlijk weer iets
met kinderen en kansengelijkheid. Want daar ligt nog steeds mijn hart…”

Interview door Anneke Gilsing
Foto door Roos Trommelen